{"id":187,"date":"2021-07-09T14:02:37","date_gmt":"2021-07-09T11:02:37","guid":{"rendered":"http:\/\/czyzewski.blog\/?p=187"},"modified":"2021-07-09T16:52:19","modified_gmt":"2021-07-09T13:52:19","slug":"dwie-ksiazki-i-jeden-pomnik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/2021\/07\/09\/dwie-ksiazki-i-jeden-pomnik\/","title":{"rendered":"Dwie ksi\u0105\u017cki i jeden pomnik"},"content":{"rendered":"\n

Dwa dni temu, 7 lipca, by\u0142em uczestnikiem prezentacji ksi\u0105\u017cki \u201eMiejsca\/miejsce pami\u0119ci w polsko-ukrai\u0144skim dialogu porozumienia (80. Rocznica Zbrodni Katy\u0144skiej)\u201d. Przede wszystkim raz jeszcze gratuluj\u0119 autorom i sk\u0142adam im wielkie podzi\u0119kowania za ich – jak\u017ce potrzebn\u0105 – prac\u0119 badawcz\u0105. Przy tej okazji zjawiaj\u0105 si\u0119 jednak inne, bardziej og\u00f3lne refleksje.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pami\u0119\u0107 historyczna jednoczy. Jednoczy nie tylko wsp\u00f3lne zwyci\u0119stwo i rado\u015b\u0107, ale te\u017c wsp\u00f3lna przegrana i tragedia. Kiedy by\u0142em m\u0142odym cz\u0142owiekiem, to \u201eDolinka Katy\u0144ska\u201d na warszawskich Pow\u0105zkach, by\u0142a wa\u017cnym elementem budowania we mnie i moich r\u00f3wie\u015bnikach, sprzeciwu wobec narzuconej przez Moskw\u0119, komunistycznej w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n

Wsp\u00f3lne tragedie mog\u0105 te\u017c jednoczy\u0107 narody. Celebrowanie pami\u0119ci o nich mo\u017ce si\u0119 stawa\u0107 wa\u017cnym elementem ich wsp\u00f3\u0142pracy, a na poziomie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stw, wi\u0105za\u0107 je mentalnie. Z takiej perspektywy, ukrai\u0144skie badania nad Zbrodni\u0105 Katy\u0144sk\u0105 (umownie, pod t\u0105 nazw\u0105 kryje si\u0119 ca\u0142o\u015b\u0107 sowieckiej akcji z 1940 roku, a nie tylko zbrodnia w samym Katyniu) maj\u0105 te\u017c ukrai\u0144sk\u0105 perspektyw\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Na ile Ukraina i Ukrai\u0144cy s\u0105 symbolicznymi potomkami ofiar, a na ile kat\u00f3w sowieckich zbrodni? Czym dla wsp\u00f3\u0142czesnej Ukrainy by\u0142 Zwi\u0105zek Sowiecki? A mo\u017ce precyzyjniej: Czym jest Ukraina dla Zwi\u0105zku Sowieckiego? Czy jest jego spadkobierc\u0105? Czy chce tym spadkobierc\u0105 by\u0107? Nie ma tutaj jednoznacznej i prostej odpowiedzi.<\/p>\n\n\n\n

Z jednej strony zbrodnie sowieckie s\u0105 w pe\u0142ni pot\u0119piane, z drugiej jednak, pod radzieckim zwyci\u0119stwem w 1945 roku Ukraina si\u0119 podpisuje, a przecie\u017c owo \u201ezwyci\u0119stwo\u201d na nowo zainstalowa\u0142o nad Dnieprem, obcy, zbrodniczy re\u017cim, kt\u00f3ry nie przesta\u0142 by\u0107 zbrodniczy, a\u017c do swojego ko\u0144ca.<\/p>\n\n\n\n

Wszyscy, kt\u00f3rzy wje\u017cd\u017caj\u0105 od zachodu do Kijowa g\u0142\u00f3wn\u0105 arteri\u0105, trafiaj\u0105 na pot\u0119\u017cny sowiecki monument zwyci\u0119stwa, z gwiazd\u0105 na szczycie, z sowieckimi emblematami \u2026 – Monument \u201ePeremohy\u201d\u2026 A mo\u017ce tylko \u201ePabiedy\u201d? To mi\u0142o wygrywa\u0107, ale mo\u017ce lepiej przegra\u0107 w swojej sprawie, ni\u017c wygra\u0107 w cudzej\u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

My, Polacy \u201eprzerobili\u015bmy\u201d ten temat. \u015awietnie go opisuje nowela Henryka Sienkiewicza \u201eBartek Zwyci\u0119zca\u201d; historia polskiego ch\u0142opa, poddanego pruskiego, kt\u00f3ry dzielnie walczy\u0142 w wojnie niemiecko-francuskiej za niemieckiego cesarza… Niedawno, ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 po ukrai\u0144sku i to (chyba) bez wsparcia polskiego pa\u0144stwa. Jest potrzebna na Ukrainie…<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Pami\u0119\u0107 o \u201epolskim\u201d Katyniu, ale te\u017c ukrai\u0144skie \u201eKatynie\u201d (a przecie\u017c by\u0142o ich wiele z G\u0142odomorem w pierwszej kolejno\u015bci) pomagaj\u0105 odrywa\u0107 si\u0119 od sowieckiego \u015bwiata. Dlatego tak wa\u017cne s\u0105 badania i pami\u0119\u0107. Jednak dopiero perspektywa noweli Sienkiewicza pokazuje w\u0142a\u015bciwy punk widzenia. Punkt z kt\u00f3rego sowieckie monumenty znikn\u0105 we mgle przesz\u0142o\u015bci. Uwa\u017cam, \u017ce Ukraina jest tutaj na dobrej drodze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dwa dni temu, 7 lipca, by\u0142em uczestnikiem prezentacji ksi\u0105\u017cki \u201eMiejsca\/miejsce pami\u0119ci w polsko-ukrai\u0144skim dialogu porozumienia (80. Rocznica Zbrodni Katy\u0144skiej)\u201d. Przede wszystkim raz jeszcze gratuluj\u0119 autorom i sk\u0142adam im wielkie podzi\u0119kowania za ich – jak\u017ce potrzebn\u0105 – prac\u0119 badawcz\u0105. Przy tej okazji zjawiaj\u0105 si\u0119 jednak inne, bardziej og\u00f3lne refleksje. Pami\u0119\u0107 historyczna jednoczy. Jednoczy nie tylko wsp\u00f3lne … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eDwie ksi\u0105\u017cki i jeden pomnik\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-187","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-o-swiecie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":207,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187\/revisions\/207"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}