{"id":269,"date":"2022-03-23T11:32:13","date_gmt":"2022-03-23T08:32:13","guid":{"rendered":"http:\/\/czyzewski.blog\/?p=269"},"modified":"2022-03-23T16:16:33","modified_gmt":"2022-03-23T13:16:33","slug":"koniec-panstwowego-projektu-rosja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/2022\/03\/23\/koniec-panstwowego-projektu-rosja\/","title":{"rendered":"Koniec pa\u0144stwowego projektu \u201eRosja\u201d"},"content":{"rendered":"\n

Przegrana w wojnie z Ukrain\u0105 to koniec Rosji<\/strong>. Kilka lat temu ustawiono w pobli\u017cu Kremla pomnik W\u0142odzimierza Wielkiego (…) moskiewski pomnik jest wi\u0119kszy od kijowskiego, c\u00f3\u017c jednak z tego?<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Kilka lat temu ustawiono w pobli\u017cu Kremla pomnik W\u0142odzimierza Wielkiego (chrzciciela Rusi, jednego z ojc\u00f3w dynastii Rurykowicz\u00f3w). W\u0142odzimierz chrzci\u0142 w Kijowie, ale moskiewski pomnik jest wi\u0119kszy od kijowskiego. C\u00f3\u017c jednak z tego? To w Kijowie jest \u201eChreszczatyk\u201d \u2013 ulica, kt\u00f3r\u0105 wed\u0142ug tradycji lud udawa\u0142 si\u0119 na w\u0142odzimierzowy chrzest. Wielko\u015b\u0107 Moskiewskiego pomnika obrazuje co\u015b innego; skal\u0119 desperacji rosyjskiej w\u0142adzy. Pokazuje wag\u0119 posiadania Kijowa dla samego sensu rosyjskiego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n
Chrzest W\u0142odzimierza i jego pomnik nad Dnieprem w Kijowie – w miejscu masowego chrztu Rusin\u00f3w<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Dok\u0105d walka o \u201eruskie ziemie\u201d trwa\u0142a z \u201ePolsk\u0105\u201d i \u201eLitw\u0105\u201d (a by\u0142o tak przez wieki), to Moskwa mog\u0142a m\u00f3wi\u0107 o \u201eobronie Rusi\u201d. Teraz Kij\u00f3w (centrum dawnej Rusi), wym\u00f3wi\u0142 Moskwie pos\u0142usze\u0144stwo samodzielnie i w pe\u0142ni niezale\u017cnie. Bez Kijowa Rosja jest tylko jednym z podmiot\u00f3w powsta\u0142ym po \u015bredniowiecznym rozpadzie – i to podmiotem peryferyjnym i obcym etnicznie. Podmiotem z azjatyck\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 i \u2026 przysz\u0142o\u015bci\u0105 – wobec rosn\u0105cego lawinowo uzale\u017cnienia od Chin.<\/p>\n\n\n\n

Wiele w Polsce o tym pisano i wiele jeszcze si\u0119 napisze (wypada wspomnie\u0107 cho\u0107by Joachima Lelewela jaki po\u015bwi\u0119ca\u0142 temu swoje prace ju\u017c 200 lat temu), waha\u0142em si\u0119 wiec, czy pisa\u0107 na ten temat. Jednak zwa\u017cywszy luki w historycznej \u015bwiadomo\u015bci, pozwol\u0119 sobie przypomnie\u0107 rzeczy dla niekt\u00f3rych oczywiste.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n
Ukrai\u0144ski banknot z W\u0142odzimierzem Wielkim<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

S\u0142owo \u201eRosja\u201d jest greckie. O wiele starsza i miejscowa jest nazwa \u201eRu\u015b\u201d. To nie przypadek, \u017ce Rosjanie pisz\u0105 \u201eRosja\u201d przez dwa \u201es\u201d \u2013 tak w\u0142a\u015bnie jest w j\u0119zyku greckim. Tradycja grecko-bizantyjska u\u017cywa\u0142a tej nazwy, ale zasi\u0119g jej stosowania by\u0142 ograniczony. Popularno\u015b\u0107 tego poj\u0119cia przyni\u00f3s\u0142 dopiero wiek XVIII wraz z o\u015bwieceniem jakie na nowo odkrywa\u0142o antyk i greck\u0105 kultur\u0119. Do tego poj\u0119cia, r\u00f3wnocze\u015bnie dodano \u0142aci\u0144skie \u201eImperium\u201d i to ostatecznie nobilitowa\u0142o pa\u0144stwowy, peryferyjny projekt \u201eImperium Rosyjskiego\u201d \u2013 projekt nie maj\u0105cy geograficznie nic wsp\u00f3lnego z Rzymem (a i z Konstantynopolem \u201edrugim Rzymem\u201d zwi\u0105zek by\u0142 jedynie symboliczny).<\/p>\n\n\n\n

Hellenizacja poj\u0119cia \u201eRu\u015b\u201d by\u0142a jednak drugim krokiem w budowie rosyjskiego mitu pa\u0144stwowego. Pierwszym – i to du\u017co starszym – by\u0142o przej\u0119cie samej nazwy \u201eRu\u015b\u201d. Prawdziwa \u201eRu\u015b\u201d mia\u0142a stolic\u0119 w Kijowie \u2013 \u201eRu\u015b Kijowska\u201d. Ziemie stanowi\u0105ce zal\u0105\u017cek dzisiejszej Rosji, by\u0142y terenami kolonizowanymi przez ruskich ksi\u0105\u017c\u0105t i by\u0142y obce etnicznie. Rozbicie dzielnicowe Rusi w XI wieku i pocz\u0105tek najazd\u00f3w mongolskich w XIII ostatecznie podzieli\u0142y i os\u0142abi\u0142y Ru\u015b.<\/p>\n\n\n\n

Rdze\u0144 ziem dawnej Rusi Kijowskiej poszed\u0142 jedn\u0105 drog\u0105, moskiewskie peryferia drug\u0105. Elity ziem dzisiejszej Ukrainy i Bia\u0142orusi wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142y Wielkie Ksi\u0119stwo Litewskie – to st\u0105d j\u0119zyk \u201eruski\u201d (\u201erusi\u0144ski\u201d) \u00a0sta\u0142 si\u0119 j\u0119zykiem urz\u0119dowym Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego. Cz\u0119\u015b\u0107 ziem zachodniej Rusi silnie zwi\u0105zana rodzinnie z Piastami, zwi\u0105za\u0142a si\u0119 w XIV wieku z Polsk\u0105 (to dlatego mieli\u015bmy \u201eRuskie Wojew\u00f3dztwo\u201d, ale te\u017c \u201eruskie pierogi\u201d, czy \u201eruski miesi\u0105c\u201d). Wyb\u00f3r zachodnich Rusin\u00f3w to wyb\u00f3r oparcia si\u0119 o Europ\u0119, w walce z zagro\u017ceniem z Azji. Tu w\u0142a\u015bnie jeste\u015bmy u \u017ar\u00f3de\u0142 I Rzeczpospolitej.<\/p>\n\n\n\n

Inn\u0105 drog\u0119 wybrali ruscy ksi\u0105\u017c\u0119ta panuj\u0105cy w Mokwie. Oddaleni od zachodu, zbudowali swoj\u0105 w\u0142adz\u0119 na podporz\u0105dkowaniu si\u0119 mongolskim naje\u017ad\u017acom. Przyjmowali ich model polityczny. Panuj\u0105c na terenach skolonizowanych, nie byli ograniczani przez typowe dla rusi\u0144skich miast wiece \u2013 od samego pocz\u0105tku tworzyli model pa\u0144stwa despotycznego. R\u00f3wnie\u017c od samego pocz\u0105tku by\u0142 to te\u017c tw\u00f3r wieloetniczny, obejmuj\u0105cy opr\u00f3cz S\u0142owian, r\u00f3wnie\u017c Tatar\u00f3w i Ugrofin\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Zderzenie Moskwy z Litw\u0105, a potem Rzeczpospolit\u0105 postawi\u0142o na porz\u0105dku dziennym has\u0142o \u201ezjednoczenia ziem ruskich\u201d. Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce panuj\u0105cy na dawnej Rusi Rurykowicze, wymarli w Moskwie wraz z ko\u0144cem XVI wieku, a w Rzeczpospolitej przetrwali nieco d\u0142u\u017cej jako cz\u0142onkowie elity. Zamiast wi\u0119c \u201ezbierania przez Moskw\u0119 ziem ruskich\u201d , lepiej m\u00f3wi\u0107 o walce dw\u00f3ch przeciwstawnych modeli pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Wiek XVIII przyni\u00f3s\u0142 dwie zasadnicze zmiany: w zarz\u0105dzaniu \u201eImperium Rosyjskim\u201d, wa\u017cn\u0105 rol\u0119 zacz\u0119li odrywa\u0107 ba\u0142tyccy Niemcy, dodaj\u0105c do azjatyckiego despotyzmu, zachodnioeuropejski absolutyzm, a pod koniec wieku upad\u0142a Rzeczpospolita i decyduj\u0105ca masa ziem dawnej Rusi Kijowskiej wesz\u0142a w sk\u0142ad Rosji. Posiadanie przez Rosj\u0119 Kijowa jest symbolicznym zwie\u0144czeniem tego procesu. Kij\u00f3w jest uprawomocnieniem idei \u201ezbierania ruskich ziem\u201d, ale te\u017c uzasadnieniem u\u017cywania poj\u0119cia Rosja.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n
Obrona Terytorialna Kijowa z herbem miasta Archanio\u0142em Micha\u0142em<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dzi\u015b, kilkadziesi\u0105t milion\u00f3w ludzi broni na Ukrainie innej ni\u017c despotyczno-imperialna, wolno\u015bciowej wizji rusi\u0144skiej (ruskiej) przesz\u0142o\u015bci i takich te\u017c plan\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107. Centrum tego oporu jest Kij\u00f3w \u2013 \u201emacierz ruskich grod\u00f3w\u201d. Tak – bez Kijowa Rosja nie b\u0119dzie Rosj\u0105 i to r\u00f3wnie\u017c st\u0105d owa determinacja w\u0142adc\u00f3w moskiewskiego Kremla. To st\u0105d desperacja w pr\u00f3bie wygrania wojny, kt\u00f3rej ostatecznie ju\u017c nie da si\u0119 wygra\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przegrana w wojnie z Ukrain\u0105 to koniec Rosji. Kilka lat temu ustawiono w pobli\u017cu Kremla pomnik W\u0142odzimierza Wielkiego (…) moskiewski pomnik jest wi\u0119kszy od kijowskiego, c\u00f3\u017c jednak z tego? Kilka lat temu ustawiono w pobli\u017cu Kremla pomnik W\u0142odzimierza Wielkiego (chrzciciela Rusi, jednego z ojc\u00f3w dynastii Rurykowicz\u00f3w). W\u0142odzimierz chrzci\u0142 w Kijowie, ale moskiewski pomnik jest wi\u0119kszy … <\/p>\n

Czytaj dalej \u201eKoniec pa\u0144stwowego projektu \u201eRosja\u201d\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":283,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-269","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-o-swiecie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=269"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":293,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/269\/revisions\/293"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=269"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=269"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/czyzewski.blog\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}