<\/p>\n\n\n\n
Podczas wczorajszych, zwyczajnych zakup\u00f3w, natr\u0119tnie powr\u00f3ci\u0142o do mnie zagadnienie\/pytanie: Miejsce kultury podczas wojny; To jeden z najwa\u017cniejszych problem\u00f3w, jaki wci\u0105\u017c nie daje mi spokoju – wci\u0105\u017c powracaj\u0105ca\u2026 W tym pytaniu, kultur\u0119 traktuj\u0119 szeroko, jako ca\u0142o\u015b\u0107 niematerialnego \u017cycia jednostki i spo\u0142ecze\u0144stwa.
Nasz \u201e\u015awiat Zachodu\u201d jest skrajnie pacyfistyczny i zdeheroizowany – prowadz\u0105ca (ju\u017c od ponad roku) wojn\u0119 Ukraina odwrotnie. Nie mo\u017cna jednak tej ukrai\u0144skiej postawy krytykowa\u0107 \u2013 nawet z perspektywy fanatyk\u00f3w marzenia o \u201eko\u0144cu historii\u201d i konsumpcyjno-postmodernistycznym raju. Ukrai\u0144cy przez ca\u0142e lata pr\u00f3bowali by\u0107 pilnymi uczniami zachodnich m\u0119drc\u00f3w. Rozbroili si\u0119 w powa\u017cnym stopniu \u2013 w tym rezygnuj\u0105c z posiadanej (!) broni atomowej. Z ca\u0142ego serca chcieli by\u0107 zachodem, takim jak on jest \u2013 a przynajmniej takim jakiego sobie wyobra\u017cali. Szukali szcz\u0119\u015bcia w osobistej karierze i w \u017cyciu codziennym. W konsekwencji, cz\u0119\u015b\u0107 ich kraju jest brutalnie okupowana, a reszta p\u0142onie pod rakietowymi ostrza\u0142ami\u2026
Wizja \u015bwiata o jak\u0105 my mo\u017cemy si\u0119 po prostu spiera\u0107, tu na Ukrainie przechodzi prawdziwie ogniow\u0105 pr\u00f3b\u0119; \u201eKoniec historii\u201d zosta\u0142 rozjechany g\u0105sienicami rosyjskich czo\u0142g\u00f3w, a \u015bwi\u0105tynie konsumpcji (centra handlowe) nakryte ogniem \u201eGrad\u00f3w\u201d (niekiedy wprost, a nie przeno\u015bnie!). Po 24 lutego 2022 roku, Ukrai\u0144cy mogli albo zgin\u0105\u0107 (ewentualnie podda\u0107 si\u0119 naje\u017ad\u017acy) albo zacz\u0105\u0107 walczy\u0107; elementem tej spontanicznej decyzji, sta\u0142a si\u0119 zmiana my\u015blenia o \u015bwiecie.
To dlatego w ukrai\u0144skiej przestrzeni publicznej, tak kuriozalnie i dziwacznie (dla nas) \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 reklamy i logotypy znanych marek z wyj\u0119tymi (jakby) z innego \u015bwiata kulturowymi \u015bladami wojny.
Tym co wymusi\u0142o moj\u0105 refleksj\u0119, wyrywaj\u0105c z rutyny zakup\u00f3w, by\u0142 stojak z pluszakami. By\u0142y na nim i takie, kt\u00f3re \u015bwietnie znamy z naszych p\u00f3\u0142ek, jednak dominowa\u0142y inne\u2026: pluszowy \u201eBajraktar\u201d, pluszowy czo\u0142g, poduszeczki z patriotycznymi napisami, maskotka psa-sapera \u201ePatrona\u201d (herosa tej wojny, jaki z plakat\u00f3w ostrzega mieszka\u0144c\u00f3w Kijowa przed saperskimi zagro\u017ceniami).
Ca\u0142y dzia\u0142 centrum handlowego by\u0142 po\u015bwi\u0119cony wyposa\u017ceniu wojskowemu; zwisaj\u0105ce z manekin\u00f3w ceny r\u00f3\u017cnych element\u00f3w wyposa\u017cenia, wygl\u0105da\u0142y i swojsko i nienaturalnie zarazem. Na dziele motoryzacyjnym rzuca\u0142a si\u0119 w oczy wielka nalepka z god\u0142em Zbrojnych Si\u0142 Ukrainy – na wypadek, jakby kto\u015b swoje prywatne auto (albo specjalnie zakupione za granic\u0105), zamierza\u0142 przekaza\u0107 na wsparcie dla wolontariuszy, albo wprost do armii. Obrazu dope\u0142nia\u0142y stojaki z patriotyczno-wojskowymi magnesikami i naklejeczkami, puzzlami i brelokami\u2026
Kiedy podszed\u0142em na dzia\u0142 kosmetyczny, to zaczepi\u0142a mnie dziewczyna promuj\u0105ca wyroby znanego producenta maszynek do golenia. Na moj\u0105 grzeczn\u0105 uwag\u0119, \u017ce od wielu lat u\u017cywam produkt\u00f3w konkurencji (marka znacznie lepiej znana), zapyta\u0142a (r\u00f3wnie grzecznie), czy wiem, \u017ce ten producent \u201enie wycofa\u0142 si\u0119 z Rosji i wspiera terroryzm\u201d. Nie zastanowi\u0142em si\u0119 nad tym wcze\u015bniej, ale po takim argumencie, kupi\u0142em now\u0105 maszynk\u0119 z no\u017cami do golenia: na opakowaniu, dumnie przyklejono (rozumiem \u017ce chyba ju\u017c na Ukrainie) b\u0142\u0119kitno-\u017c\u00f3\u0142te serduszko z odpowiednim napisem\u2026
Kiedy opu\u015bci\u0142em sklep, na wyspie za kasami, kolejna m\u0142oda dziewczyna sprzedawa\u0142a akcesoria do telefon\u00f3w\u2026 – oczywi\u015bcie: spora grupa to patriotyczno-militarne. Tego jednak nie kupi\u0142em\u2026
My\u015bl\u0105c o tym wszystkim wraca\u0142em autem do domu, a z radia p\u0142yn\u0119\u0142a patriotyczno-heroiczna pie\u015b\u0144 \u201e\u2026 ja gniew sw\u00f3j przetworz\u0119 na wolno\u015b\u0107 \u2026\u201d.
Jakim j\u0119zykiem kultury rozmawia\u0107 z ukrai\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwem\u2026? Takim, jakiego ono potrzebuje. To te\u017c wa\u017cny rodzaj naszego wsparcia.
Wojna to nie tylko \u015bmier\u0107 i tragedia. Dla zminimalizowania tych dw\u00f3ch ostatnich, potrzeba heroizmu i wiary w s\u0142uszno\u015b\u0107 swojej sprawy. Powinni\u015bmy, by\u0107 z Ukrain\u0105 w tej kwestii \u201ep\u00f3\u0142 kroku za\u201d – nigdy przed. Wspiera\u0107 na tyle, na ile tego potrzebuj\u0105. Wspiera\u0107 i rozumie\u0107.
Wspiera\u0107 i czeka\u0107, bo widz\u0119 to w Ukrai\u0144cach; oni pragn\u0105 pokoju. Nie wybrali sobie takiego wojennego \u017cycia \u2013 zostali w nie wepchni\u0119ci, ale za wa\u017cniejsze od \u017cycia w pokoju, uznali \u017cycie w wolno\u015bci \u2013 co my Polacy \u015bwietnie rozumiemy.
Kiedy patrz\u0119 na spo\u0142ecze\u0144stwo ukrai\u0144skie z jego mi\u0142o\u015bci\u0105 do ziemi i przyrody, to nieodmiennie przypomina mi si\u0119 staro\u017cytny rzymski mit o Cyncynacie. Kiedy Ojczyzna go wezwa\u0142a, to ora\u0142 swoimi wo\u0142ami pole. Kiedy tylko zwyci\u0119\u017cy\u0142, od\u0142o\u017cy\u0142 bro\u0144, aby doko\u0144czy\u0107 prac\u0119 na polu.
S\u0142awa wsp\u00f3\u0142czesnym Cyncynatom\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Podczas wczorajszych, zwyczajnych zakup\u00f3w, natr\u0119tnie powr\u00f3ci\u0142o do mnie zagadnienie\/pytanie: Miejsce kultury podczas wojny; To jeden z najwa\u017cniejszych problem\u00f3w, jaki wci\u0105\u017c nie daje mi spokoju – wci\u0105\u017c powracaj\u0105ca\u2026 W tym pytaniu, kultur\u0119 traktuj\u0119 szeroko, jako ca\u0142o\u015b\u0107 niematerialnego \u017cycia jednostki i spo\u0142ecze\u0144stwa. Nasz \u201e\u015awiat Zachodu\u201d jest skrajnie pacyfistyczny i zdeheroizowany – prowadz\u0105ca (ju\u017c od ponad roku) wojn\u0119 … <\/p>\n